Các phương pháp chuẩn đoán bằng hình ảnh

1. Siêu âm:

Siêu âm là một phương pháp đơn giản, không gây nguy hại gì cho bệnh nhân, giá cả phải chăng nhưng lại có giá trị hướng dẫn rất tốt cho các bệnh lý về gan mật. Ta có thể làm lại siêu âm nhiều lần để theo dõi diễn tiến của bệnh đặc biệt là cần phải làm mỗi 6 tháng để tầm soát ung thư gan trên bệnh nhân có bệnh lý gan mãn tính.

Sóng siêu âm là sóng âm thanh có tần số cao hơn rất nhiều lần so với tần số âm thanh mà tai của chúng ta có thể nghe được. Khi đầu dò của máy siêu âm chiếu chùm tia siêu âm vào gan hay các cơ 

quan khác, những tín hiệu âm thanh khi gặp các cấu trúc của cơ quan sẽ bị dội ngược lại và chúng được thể hiện trên màn hình bằng những châm tối, châm sáng tùy theo mức độ của sóng siêu âm bị dội ngược lại. Nhờ vậy mà ta sẽ ghi nhận được hình ảnh của gan cũng như các cơ quan khác khi được chùm tia siêu âm quét qua.

Siêu âm giúp đánh giá kích thước gan to hay nhỏ, cấu trúc trong gan, bờ gan có đều hay bị gồ ghề, các bất thường khác trong gan như gan nhiễm mỡ, áp xe gan, khối u gan... Ngoài ra còn cho biết kích thước túi mật và các bất thường trong đường dẫn mật. Nếu dùng máy siêu âm màu, người có thể thấy các mạch máu trong gan rõ ràng hơn và hướng đi của dòng máu.

Tuy nhiên, cần lưu ý rằng mức độ chính xác của kết quả siêu âm còn tùy thuộc vào người bác sĩ làm siêu âm và trong những tổn thương gan ở mức độ nhẹ hoặc trung bình, đôi khi siêu âm khó cho một kết luận rõ ràng. Do vậy, siêu âm thật ra cũng chỉ là một xét nghiệm bổ sung, gợi ý cho việc chẩn đoán. Nếu kết quả còn nghi vấn hay chưa rõ, cần phải phối hợp thêm với các xét nghiệm chẩn đoán khác.

2. Chụp x quang cắt lớp điện toán

Đây cũng là một phương pháp chụp X quang nhưng với kỹ thuật tinh vi hơn, cho phép chụp cùng một lúc nhiều vùng và nhiều đoạn khác chỉ cách nhau chừng vài centimét. Sau đó nhờ máy điện toán phân tích lại hình ảnh mà ta cần khảo sát. CT scan là một phương pháp chẩn đoán cao cấp nên khá đắt tiền và có thể làm cho bệnh nhân bị nhiễm tia xạ.

Do đó, nó thường được dùng để xác định chính xác các kết quả bất thường của siêu âm đặc biệt là trong chẩn đoán các khối u trong gan. CT scan có một ưu điểm là cho kết quả khách quan hơn siêu âm và hình ảnh rõ ràng hơn.

3. Chụp hình theo phương pháp cộng hưởng từ

Phương pháp này dựa vào sự thay đổi mật độ và tín hiệu của các proton H+ có trong phân tử nước (H₂O) của các chất dịch nằm ở trong và ngoài tế bào khi đặt cơ thể trong một môi trường có từ trường mạnh.

Phương pháp này chính xác hơn CT scan khi cần khảo sát các cơ quan phần mềm, các nơi có dòng máu chảy, đặc biệt là để xác định một số bản chất của khối u nếu như phương pháp CT scan còn nhiều nghi vấn. Lợi điểm của phương pháp này là bệnh nhân không bị nhiễm tia X, có thể biểu thị và tái tạo hình ảnh ở nhiều góc độ khác nhau nhưng nó cũng là một xét nghiệm rất đắt tiền, hình ảnh có thể sẽ không được rõ nếu bệnh nhân thở mạnh hay không nằm yên.

Như chúng tôi đã đề cập ở trên, để chẩn đoán chính xác các bệnh lý về gan cần phải dựa vào nhiều xét nghiệm khác nhau. Khi hiểu rõ ý nghĩa của từng loại xét nghiệm để thực hiện cho đúng và có được một kết quả xét nghiệm chính xác, đáng tin cậy thì người thầy thuốc gần như có được “thiên lý nhãn” và “thiên lý nhĩ” để có thể nhìn thấu, hiểu thấu căn nguyên của bệnh gan đồng thời tránh lãng phí tiền của cho bệnh nhân khi cho những xét nghiệm không thật sự cần thiết.